اسید ها و بازها

از طرز تهیه تا کاربرد اسید تیزاب سلطانی

 

آیا می دانید اسید تیزاب سلطانی چیست؟

یکی از اسیدهای بسیار قوی موجود در بازار خرید و فروش مواد شیمیایی، اسید تیزاب سلطانی نام دارد.

تیزاب سلطانی دارای قدرت خورندگی بالایی است.

اسید تیزاب سلطانی از ترکیب دو اسید دیگر به نام های هیدروکلریک اسید و نیتریک اسید به دست می آید.

جالب است بدانید که این اسید، می تواند به راحتی فلزاتی نظیر پالادیوم، پلاتین و حتی طلا را در خود حل کند.

قوی بودن اسید تیزاب سلطانی و قدرت خورندگی بالای آن سبب شد تا در بازیابی فلزات گران بها نام و نشانی برای خود دست و پا کند.

 

می خوای بیشتر در مورد هیدروکلریک اسید بدونی ؟

 

شایان ذکر است که نام دیگر تیزاب سلطانی، Aqua regia است، به یاد داشته باشید که این اسید قوی مایعی است بی رنگ، دارای بویی تند و زننده و استنشاق بخار آن خطرناک است.

از آن جایی که این اسید قوی تمایل زیادی به جذب آب دارد می تواند برای انسان سوختگی های شدیدی ایجاد کند.

در ابتدای مقاله اشاره داشتیم که فلزات گران بها توسط این اسید قوی حل می شوند اما بد نیست بدانید که فلزاتی نظیرتیتانیوم، ایریدیوم و رودیوم می توانند در قبال این اسید مقاومت به خرج دهند.

 

اسید تیزاب سلطانی چه کاربردی دارد؟

همان طور که اشاره شد مهم ترین و برجسته ترین ویژگی اسید تیزاب سلطانی، قدرت خورندگی آن است، از آن جایی که طلا در برابر این اسید قوی مقاومتی ندارد و در آن حل می شود، در صنعت طلاسازی به خصوص در قسمت حل کردن طلا به شکل وافری از این اسید استفاده می شود.

از دیگر کاربردهای اسید تیزاب سلطانی، عیار سنجی طلا با سنگ محک، استخراج طلا از سنگ و خاک طلا و حل کردن برخی از فلزات دیگر نظیر پلاتین است.

 کاربرد تیزاب

طرز تهیه اسید تیزاب سلطانی چگونه است؟

یک قسمت از اسید نیتریک را با سه قسمت از هیدروکلریک اسید مخلوط می شود و به راحتی اسید تیزاب سلطانی ایجاد می شود.

وجود اسید نیتریک در تیزاب سلطانی، سبب می شود مولکول های هیدروکلریک اسید طلا را حل نمایند. هرچه میزان اسید نیتریک در نسبت بندی این اسید بیشتر باشد، اسید تیزاب سلطانی به دست آمده نیز قوی تر خواهد بود.

سیگما شیمی همواره توصیه می کند که اگر برای بازیابی طلا از این اسید قوی استفاده می کنید، به دلیل آن که واکنش های شکل گرفته سبب تولید دودهای اسیدی می شوند، حتما این فرآیند را در هود مخصوص اسید کاری انجام دهید و نکات ایمنی را رعایت فرمایید.

 

بازیابی طلا به کمک اسید تیزاب سلطانی

برای تیزاب کاری طلا، همان طور که در پاراگراف بالایی اشاره شد با نسبت های معین و استانداردی، اسید نیتریک و اسید هیدروکلریک را مخلوط می کنند.

در ادامه قطعه طلای مورد نظر را در تیزاب حل کرده و طی فرآیندی اسید نیتریک آزاد موجود در محلول کلرید طلا را خارج می نمایند.

در مرحله نهایی، محلول کلرید طلا را فیلتر خواهند کرد و به راحتی طلا را از محلول رسوب خواهند داد.

قسمت جذاب ماجرا:

در آخر برای بدست ته نشین شدن و به دست آوردن طلای خالص، برای این کار به نسبت 5 برابر محلول حاوی طلا، نیاز به اسید اگزالیک دارید.

اسید اگزالیک را اضافه کنید و حل شود. سپس سود سوز آور را کم کم به محلول اضافه کنید تا PH محلول حدود 2 شود.

روی حرارت بزارین تا به نقطه جوش برسد حالا می توانید قطعات طلا را مشاهده کنید.

چگونه پالادیوم را با تیزاب سلطانی بازیابی کنیم؟

علاوه بر بازیابی طلا که مراحل آن ذکر شد، جهت بازیابی پالادیوم نیز می توان از تیزاب سلطانی استفاده کرد.

جالب است بدانید که پالادیوم نیز همانند طلا و فلز پلاتین با یک روش بازیافت می شود و رسوب دهنده آن تنها فرق میان آن ها است.

تیزاب

تیزاب سلطانی یک تیزاب غیر حضوری است!

آیا می دانید چرا به تیزاب سلطانی، تیزاب غیر حضوری گفته می شود؟

دلیل این نامگذاری این است که این اسید قوی از مواد غیر زنده ساخته می شود.

اکثر تیزاب هایی که در طبیعت به طور طبیعی موجود هستند، ضعیف به حساب می آیند.

به عنوان مثال می توان از آبلیمو یا سرکه یاد کرد.

اگر شغل شما به صورتی است که باید با تیزاب های قوی سر و کار داشته باشید، علاوه بر رعایت نکات ایمنی، استفاده از لباس مناسب و عینک مخصوص را فراموش نکنید.

اگر قصد دارید آب را با تیزاب مخلوط کنید، این کار را به آرامی انجام دهید و سعی کنید به مقدار کم آهسته و پیوسته این کار را ادامه دهید.

به یاد داشته باشید یک بی احتیاطی کوچک در این کار، به عنوان مثال ریختن آب از بالای محلول تیزآب روی آن سبب انفجار و رخ دادن حوادث ناگوار خواهد شد.

چنان چه تیزاب با پوست شما تماس پیدا کند، سریعا پوست را با آب شست و شو داده و سپس با محلول آمونیاک ضعیف آن ناحیه را بشورید.

برچسب‌ها

نوشته‌های مشابه

4 نظرها

  1. سلام سوالی داشتم. برای خاک طلا در ساخت اسید سلطانی. نیتریکرا اضافه میکنند درسته اما. اون دود قرمز رنگ که میگن. دیده نشده. ومطلبی دیدم که اسید هیدروکلرید به نیتریک اضافه میشود

  2. سلام اگه خاک طلای شما واقعا دارای طلا باشه اگر مثلا کلریدریک ۶۰سی سی و ۲۰ سی سی نیتریت را باهم مخلوط کنی به پودره خاک طلا اضافه کنی دود قرمز درمیاد ۱۰۰٪

  3. از مدیریت این سایت کمال تشکر رو دارم که خیلی با زبان ساده مقالات رو در اختیار ما میزارین سپاس.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن