مواد شیمیایی ضدعفونی کننده و گندزدا

اندازه گیری میزان کلر آزاد و باقیمانده در سه دقیقه!

به راحتی کلر آزاد و باقیمانده را اندازه گیری کن:

یکی از مهم‌ ترین فرآیندها در تصفیه آب و گندزدایی آن، کلر زنی به آب و اندازه گیری میزان کلر آزاد و باقیمانده در آب است. روش های انجام این فرآیند مختلف بوده و به شیوه های گوناگونی می توان میزان کلر آزاد، باقی مانده و کلر توتال موجود در آب را محاسبه کرد.

در این مطلب قصد داریم تا نگاهی به مفهوم کلر آزاد و باقیمانده انداخته و بررسی کنیم که چگونه می توانید میزان کلر را در وضعیت های مختلف، در آب اندازه گیری کرد، پس با ما همراه باشید.

کلر آزاد و باقیمانده چیست؟

کلر آزاد و باقیمانده به مجموعه اسید هیپوکلرو و یون هیپوکلرید موجود در آب آشامیدنی گفته می ‌شود و ملاک بررسی و قضاوت در خصوص میزان کلر باقیمانده در آب آشامیدنی، بر اساس استاندارد ایران، کلر آزاد باقیمانده است.

برای آن که بتوان کلر آزاد و کلر باقیمانده را تشخیص داد و میزان آن را اندازه ‌گیری کرد، روش های گوناگونی وجود دارد که هر یک از این روش ‌ها خود مزایا و معایب مختلفی دارد و لازم است تا دستور العمل های لازم برای انجام این کار را به بهترین شکل در نظر گرفت.

فرق کلر آزاد و کلر باقیمانده را می دانید

در فرآیند تصفیه آب، شاهد آن هستیم که پس از کلر زنی به آب برای تصفیه آن و گندزدایی، میزان کلر در شرایط مختلف مورد بررسی قرار گرفته و میزان آن اندازه ‌گیری می‌ شود تا در صورت زیاد و یا کم بودن کلر، متوجه آن شوند. در آب شاهد دو نوع کلر هستیم که نوع اول آن کلر آزاد یا در دسترس است.

دسته دوم کلر موجود در آب شامل کل کلر آب بوده و به آن کلر توتال گفته می شود که تفاوت این دو نیاز به نوشتن مطالب مختلفی دارد، اما به صورت کلی می توان به این نکته اشاره کرد که کلر آزاد باقی مانده و کلر باقی مانده با یکدیگر متفاوت بوده و هر دو آن ها روش های اندازه گیری منحصر به فردی دارند.

پس از آن که میزان کلر آزاد یا کلر در دسترس با کولر توتال اندازه گیری شد، تفاوت بین این دو عدد نمایانگر میزان کلرامین موجود در آب خواهد بود. کلرامین در واقع میزان کلر غیر قابل مشاهده است که در ضد عفونی کننده ها نقشی ایفا نمی ‌کند و به آن کلر طبیعی گفته می ‌شود.

انواع روش های اندازه گیری کلر آزاد در آب

برای اندازه گیری کلر آزاد در آب روش های مختلفی وجود دارد که در این بخش قصد داریم به مهم ترین و کاربردی ترین روش ها برای اندازه گیری میزان کلر در آب پرداخته و آن را مورد بررسی قرار دهیم.

اندازه گیری کلر آزاد و کلر کل باقیمانده با استفاده از قرص DPD

DPD که در واقع نام کامل آن diethyl-p- phenylenediamine است، نوعی قرص بود که از آن برای اندازه گیری کلر آزاد و کلر باقیمانده در آب استفاده می شود. در واقع قرص DPD از ماده شیمیایی دی اتیل پی فنیلن دی آمین ساخته شده است.

استفاده از این قرص در آب به میزان یک گرم در ۱۰ سی آب باعث می شود تا شاهد طیف رنگی قرمزی با کنتراستی بین قرمز کمرنگ تا پر رنگ باشیم. هر چه میزان کلر در آب بیشتر باشد، طیف حاصل پر رنگ ‌تر خواهد بود و قرمز آن کنتراست بیشتری دارد.

برای اندازه گیری کلر آزاد باقیمانده باید محفظه کیت تست میزان کلر DPD را با نمونه آب پر کرده و سپس یک قرص DPD 1 را به نمونه مورد نظر خود اضافه می کنیم، سپس در پوش آن را بسته و آب را به قدری هم می زنیم تا قرص کاملا در آب حل شود.

رنگ تشکیل شده درون محفظه را با رنگ های استاندارد موجود در دفترچه راهنمای استفاده از قرص DPD مقایسه کرده و مقدار خوانده شده برابر با غلظت کلر آزاد باقیمانده در آب خواهد شد.

اندازه گیری کلر کل باقی مانده

برای اندازه گیری کلر کل باقیمانده باید از قرص DPD 3 استفاده کنیم. برای محاسبه کلر کل باقی مانده یا کلر توتال لازم است تا به محلولی که در مرحله قبل آمده است یک قرص DPD 3 اضافه کنیم. بعد از آن در کیت آزمایش را بسته و محلول را به هم می زنیم تا قرص کاملا در آب حل شود.

بعد از حل شدن کامل قرص DPD 3 در آب و بعد از گذشت ۲ دقیقه، رنگی که تشکیل شده را با رنگ های استاندارد موجود در دفترچه راهنمای کیت آزمایش مقایسه می‌ کنیم و می‌توانیم مقدار غلظت کلر باقیمانده را با کمک رنگ محلول بدست آمده و دفترچه راهنمای کیت DPD پیدا کنیم. پس از آن نیز می توان مقدار کلر ترکیبی را از تفاضل کلر آزاد از کلر باقیمانده به دست آورد.

محاسبه کلر آزاد، کلر باقیمانده و کلر کل با استفاده از کیت های دیجیتالی

در راستای دیجیتالی و مدرن شدن ابزارهای مختلف، شاهد آن هستیم که دستگاه های تشخیص میزان کلر در آب و کیت های اندازه گیری کلر در آب نیز به صورت دیجیتالی تولید شدند تا افراد بتوانند به راحتی و با سرعت بسیار زیادی این فرآیند را انجام دهند.

این کیت های تشخیص میزان کلر در آب دیجیتالی با استفاده از تکنولوژی های الکتروشیمیایی تولید شده است و می ‌تواند به راحتی میزان کلر موجود در آب را تشخیص دهد. برای انجام آزمایش میزان کلر در آب، تنها کافی است تا قسمت جلویی این کیت تشخیص میزان کلر را در آب مورد نظر قرار داده و کمی صبر کنید. سپس مشاهده خواهید کرد که به راحتی این کیت دیجیتالی به شما میزان کلر آزاد آب و میزان کلر باقیمانده و میزان کلر توتال را بر روی صفحه نمایشگر خود نمایش می دهد.

اندازه گیری کلر آب با روش موهر

در این روش برت را از محلول نیترات نقره یک دهم مولار پر می کنیم و با پیپت مقدار ۲۵ میلی گرم از نمونه را برداشته و در یک ارلن ۲۵۰ میلی لیتری می ریزیم. پس از آن باید حدود ۲ تا ۳ قطره از شناساگر کرومات پتاسیم را به نمونه آبی که قصد اندازه گیری کلر آن را داریم، اضافه کرده و آن را به خوبی تکان دهیم.

پس از آن محلول حاصل شروع به تغییر رنگ می کند و رنگ آن از سفید به سمت رنگ زرد حرکت می کند. به هر میزان که محلول به رنگ زرد پر رنگ یا به اصطلاح نخودی تغییر کند، به همان اندازه کلر موجود در آب درصد بالایی داشته و هر چه رنگ زرد کمتر باشد کلر آزاد آب در کمترین حد خود است.

شما می توانید علاوه بر سه روش گفته شده از روش های دیگری مثل آزمایش کلر آب به روش پتاسیم سنجی، روش تیتریمتری نیترات جیوه، روش کیت کلر oto و… استفاده کنید تا بتوانید درصد کلر آزاد، کلر باقیمانده و کلر توتال موجود در آب را اندازه گیری کرده و به شکل دقیق میزان آن را تعیین کنید.

در صورتی که در هنگام بررسی میزان کلر موجود در آب با حجم بسیار زیاد یا درصد بسیار کمی از کلر مواجه شدید، لازم است تا فرایند تصفیه آب و گندزدایی را متوقف کرده و روند کلر زنی آب را مورد بررسی قرار دهید تا متوجه شوید که در چه بخشی از فرایند کلر زنی در آب دچار مشکل شده شده اید و علت این تغییر درصد کلر چیست.

برچسب‌ها

نوشته‌های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن